ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ (HRT)
Ένας πλήρης οδηγός για γυναίκες στην εμμηνόπαυση και περιεμμηνόπαυση
Πατήστε εδώ για να κατεβάσετε το κείμενο σε pdf
Τι είναι η Ορμονική Υποκατάσταση;
Η Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (Hormone Replacement Therapy – HRT) αναφέρεται στη φαρμακευτική χορήγηση οιστρογόνων και συμπληρωματικά προγεστερόνης, όπου χρειάζεται, με σκοπό την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, τα οποία προκαλούνται από τη φυσική μείωση των επιπέδων των γυναικείων ορμονών ως αποτέλεσμα της ωοθηκικής ανεπάρκειας κατά την εμμηνόπαυση. Μπορεί να χορηγηθούν από τον γυναικολόγο σε γυναίκες στη περιεμμηνόπαυση που εμφανίζουν συμπτώματα και σημεία εμμηνόπαυσης αλλά έχουν ακόμα έμμηνο ρύση, καθώς και σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση, είτε που έχουν υποβληθεί σε υστερεκτομή είτε όχι.
Ποιες είναι οι ενδείξεις χορήγησης Θεραπείας Ορμονικής Υποκατάστασης;
Η Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης ενδείκνυται σε γυναίκες που παρουσιάζουν συμπτώματα εμμηνόπαυσης κατά την περιεμμηνοπαυσιακή και μετεμμηνοπαυσιακή περίοδο, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και των μακροπρόθεσμων επιπλοκών που σχετίζονται με την έλλειψη οιστρογόνων. Συγκεκριμένα ενδείκνυται σε γυναίκες με:
- Έντονα συμπτώματα εμμηνόπαυσης όπως διαταραχές ύπνου, ευερεθιστότητα και έντονες αγγειοκινητικές διαταραχές (εξάψεις, νυχτερινή εφίδρωση)
- Ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης (κολπική ξηρότητα, δυπαρεύνια και ουρολογικά συμπτώματα)
- Πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια (εμφάνιση εμμηνόπαυσης πριν την ηλικία των 40 ετών)
- Αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης ή καταγμάτων
Οφέλη της HRT
Ανακούφιση συμπτωμάτων εμμηνόπαυσης
- Εξάλειψη αγγειοκινητικών συμπτωμάτων όπως, εξάψεων, νυχτερινών εφιδρώσεων και αϋπνίας
- Περιορισμός ευερεθιστότητας και σταθεροποίηση της διάθεσης
Προστασία των οστών
- Διατήρηση οστικής μάζας μέσω μείωσης της οστικής απώλειας και ελάττωσης του κινδύνου καταγμάτων που σχετίζονται με την οστεοπόρωση
Καρδιαγγειακά οφέλη
- Η έγκαιρη έναρξη θεραπείας συσχετίζεται με βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, μέσω αύξησης της HDL και μείωσης της LDL χοληστερόλης και πιθανώς αυξημένη προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα
Βελτίωση ουρογεννητικού συνδρόμου της εμμηνόπαυσης
- Επιβράδυνση της κολπικής ξηρότητας μέσω βελτίωσης της ελαστικότητας και της ενυδάτωσης του κολπικού βλεννογόνου, μείωση δυπασρεύνιας και της συχνότητας των συχνών ουρολοιμώξεων
Νευροψυχολογικά οφέλη
- Ενίσχυση γνωστικών λειτουργιών (συγκέντρωσης και μνήμης)
- Μείωση της κατάθλιψης και του άγχους
Αισθητικά και δερματολογικά οφέλη
- Βελτίωση της υγείας της επιδερμίδας μέσω αύξησης του κολλαγόνου και επιβράδυνσης της δερματικής ατροφίας, με αποτέλεσμα περιορισμό των ρυτίδων και της ξηρότητας
- Ενίσχυση μαλλιών και νυχιών
Στοματική υγεία
- Διατήρηση στοματικής υγιεινής μέσω αντιμετώπισης της ξηροστομίας και βελτίωση της υγείας των ούλων
Μορφές και Τύποι Ορμονικής Υποκατάστασης
1. Συνδυασμένη HRT (οιστρογόνο + προγεστερόνη)
- Ενδείκνυται για τις γυναίκες που δεν έχουν αφαιρέσει τη μήτρα τους και σκοπός της είναι η πρόληψη της υπερπλασίας του ενδομητρίου, η οποία μπορεί να προκληθεί από τη μονοθεραπεία με οιστρογόνα. Μπορεί να χορηγηθεί σε διάφορες μορφές όπως χάπια από το στόμα, επιθέματα και ενδομήτριο σπείραμα απελευθέρωσης προγεσταγόνου
2. Μονοθεραπεία οιστρογόνου
- Ενδείκνυται για γυναίκες που έχουν πραγματοποιήσει υστερεκτομή, καθώς δεν υπάρχει κίνδυνος υπερπλασίας ενδομητρίου
3. Τοπική HRT (κολπική)
- Ενδείκνυται για την αντιμετώπιση των τοπικών συμπτωμάτων (ουρεογεννητικό σύνδρομο), καθώς παρουσιάζει περιορισμένη συστηματική απορρόφηση. Μπορεί να χορηγηθεί ως δισκία ή κρέμες με κολπική εφαρμογή
Μέθοδοι Χορήγησης
| Μορφή | Οδηγίες χορήγησης |
| Δισκία | Λήψη από το στόμα καθημερινώς |
| Διαδερμικά Επιθέματα | Τοποθέτηση στο δέρμα, 1–2 φορές την εβδομάδα |
| Ενδομήτριο Σπείραμα | Τοποθέτηση στη μήτρα και απελευθέρωση προγεσταγόνου |
| Κολπική | Τοπική εφαρμογή – δισκία ή κρέμες |
Είναι ασφαλής;
Η έναρξη Θεραπείας Ορμονικής Υποκατάστασης απαιτεί μια εξατομικευμένη προσέγγιση του ιατρού, μέσω ανάλυσης των πιθανών κινδύνων και των ωφελειών για κάθε γυναίκα ξεχωριστά. Γενικά, θεωρείται ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία για την πλειοψηφία του γυναικείου πληθυσμού, εφόσον χορηγείται σωστά και υπάρχει τακτική παρακολούθηση.
Αντενδείξεις:
- Πρόσφατη φλεβοθρόμβωση ή σοβαρές θρομβοεμβολικές παθήσεις
- Ιστορικό καρκίνου ενδομητρίου ή μαστού
- Ανεξήγητη κολπική αιμορραγία
- Σοβαρή ηπατική νόσος
Η έναρξη και η επιλογή Θεραπείας Ορμονικής Υποκατάστασης αποτελεί μια απόφαση που λαμβανουμε μαζί, ύστερα από αξιολόγηση του ιστορικού σας, των παραγόντων κινδύνου–οφέλους και των προτιμήσεών σας.
Συχνές Ερωτήσεις
Θα παρατηρήσω αύξηση βάρους;
Η HRT δεν προκαλεί αύξηση βάρους από μόνη της, ωστόσο μπορεί να παρατηρηθεί ανακατανομή του λίπους, κυρίως προς την κοιλιακή χώρα.
Μπορώ να ξεκινήσω HRT αρκετά χρόνια μετά την εμμηνόπαυση;
Τα μέγιστα οφέλη παρατηρούνται όταν η έναρξη πραγματοποιείται εντός διαστήματος 10 ετών από την εγκατάσταση της εμμηνόπαυσης. Αν καθυστερήσει η έναρξη, πρέπει να γίνει μια αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου πριν τη χορήγηση.
Πόσο καιρό μπορώ να συνεχίσω την αγωγή;
Η διάρκεια χορήγησης εξατομικεύεται σε κάθε γυναίκα ανάλοα με τους πιθανούς κινδύνους και τα οφέλη. Η συνήθης διάρκεια είναι 3–5 χρόνια, αλλά μπορεί να παραταθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, εφόσον υπάρχει τακτική παρακολούθηση.
Συμπέρασμα
Η HRT αποτελεί μια αγωγή που στοχεύει στην αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων, συνεισφέροντας στη βελτίωση της ποιότητα ζωής των γυναικών. Ταυτόχρονα προσφέρει οφέλη σε πολλαπλά συστήματα όπως το ουρογεννητικό, το μυοσκελετικό και το καρδιαγγειακό, ενώ βελτιώνει και την ψυχική υγεία. Η χορήγηση γίνεται πάντα εξατομικευμένα, σταθμίζοντας τους κινδύνους και τα οφέλη και πάντα με ιατρική καθοδήγηση.
Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε αν η HRT αποτελεί κατάλληλη θεραπεία για εσάς.
