Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Νίκος Βραχνής

Πατήστε εδώ για να κατεβάσετε το κείμενο σε pdf

Μονοχοριακή Διαμνιακή Δίδυμη Κύηση

Ενημερωτικό φυλλάδιο

Η δίδυμη κύηση είναι μια ιδιαίτερη μορφή εγκυμοσύνης που χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση από μια κύηση με ένα έμβρυο. Στη μονοχοριακή διαμνιακή δίδυμη κύηση (MCDA) τα δύο έμβρυα μοιράζονται έναν κοινό πλακούντα, αλλά το καθένα βρίσκεται μέσα στον δικό του αμνιακό σάκο.

Οι περισσότερες μονοχοριακές διαμνιακές δίδυμες κυήσεις εξελίσσονται καλά και καταλήγουν στη γέννηση υγιών νεογνών. Επειδή όμως τα δύο έμβρυα μοιράζονται τον ίδιο πλακούντα, υπάρχουν ορισμένες επιπλοκές που εμφανίζονται συχνότερα και για τον λόγο αυτό απαιτείται ειδικό πρόγραμμα παρακολούθησης.

Γιατί χρειάζεται συχνότερος υπερηχογραφικός έλεγχος;

Στον κοινό πλακούντα υπάρχουν αγγειακές συνδέσεις μεταξύ της κυκλοφορίας των δύο εμβρύων. Συνήθως αυτές δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα. Σε ένα ποσοστό κυήσεων, όμως, μπορεί να δημιουργηθεί άνιση κατανομή αίματος ή θρεπτικών συστατικών μεταξύ των δύο εμβρύων.

Για τον λόγο αυτό, στις μονοχοριακές διαμνιακές κυήσεις πραγματοποιείται συνήθως υπερηχογραφικός έλεγχος κάθε 2 εβδομάδες από τις 16 εβδομάδες της κύησης.

Κατά τους υπερηχογραφικούς ελέγχους αξιολογούνται, ανάλογα με την ηλικία κύησης:

  • η ανάπτυξη και των δύο εμβρύων,
  • η ποσότητα αμνιακού υγρού γύρω από κάθε έμβρυο,
  • η ουροδόχος κύστη των εμβρύων,
  • η λειτουργία του πλακούντα και η αιματική ροή με Doppler,
  • η πιθανή διαφορά ανάπτυξης μεταξύ των δύο εμβρύων,
  • η ανατομία των εμβρύων,
  • και, όταν ενδείκνυται, το μήκος του τραχήλου.

Πραγματοποιείται επίσης το αναλυτικό υπερηχογράφημα ανατομίας των εμβρύων κατά το δεύτερο τρίμηνο. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στην εξέταση της καρδιάς των δύο εμβρύων.

Ποιες επιπλοκές παρακολουθούμε;

Σύνδρομο εμβρυοεμβρυϊκής μετάγγισης

Το σύνδρομο εμβρυοεμβρυϊκής μετάγγισης (TTTS – Twin-to-Twin Transfusion Syndrome) είναι μια επιπλοκή που αφορά αποκλειστικά κυήσεις στις οποίες τα έμβρυα μοιράζονται πλακούντα.

Λόγω των αγγειακών συνδέσεων του πλακούντα μπορεί να υπάρχει μη ισορροπημένη μεταφορά αίματος από το ένα έμβρυο προς το άλλο. Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς υπάρχουν εξειδικευμένες θεραπευτικές επιλογές για τις περιπτώσεις που το απαιτούν.

Αυτός είναι ένας από τους βασικότερους λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να παραλείπονται οι προγραμματισμένοι υπέρηχοι ανά δύο εβδομάδες.

Διαφορά στην ανάπτυξη των δύο εμβρύων

Τα δίδυμα δεν έχουν απαραίτητα ακριβώς το ίδιο βάρος. Μια μικρή διαφορά είναι συχνή και συνήθως δεν δημιουργεί πρόβλημα.

Σε ορισμένες μονοχοριακές κυήσεις, όμως, ένα έμβρυο μπορεί να λαμβάνει μικρότερο τμήμα του πλακούντα και να αναπτύσσεται πιο αργά. Αυτό ονομάζεται επιλεκτική υπολειπόμενη ανάπτυξη ενός εμβρύου και απαιτεί στενότερη υπερηχογραφική και Doppler παρακολούθηση.

Αλληλουχία αναιμίας–πολυκυτταραιμίας

Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί η αλληλουχία αναιμίας–πολυκυτταραιμίας των διδύμων (TAPS – Twin Anemia-Polycythemia Sequence), κατά την οποία το ένα έμβρυο αναπτύσσει αναιμία και το άλλο αυξημένη συγκέντρωση ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η κατάσταση μπορεί να διερευνηθεί με ειδικές μετρήσεις Doppler όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Πρόωρος τοκετός

Όπως σε όλες τις δίδυμες κυήσεις, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα πρόωρου τοκετού σε σχέση με τις μονήρεις κυήσεις.

Ανάλογα με το ιστορικό και τα υπερηχογραφικά ευρήματα, μπορεί να πραγματοποιείται μέτρηση του μήκους του τραχήλου. Η προληπτική χορήγηση κολπικής προγεστερόνης δεν είναι απαραίτητη σε κάθε γυναίκα με δίδυμη κύηση και αποφασίζεται ανάλογα με τα ευρήματα και το ατομικό ιστορικό.

Προεκλαμψία

Η δίδυμη κύηση συνοδεύεται επίσης από αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προεκλαμψίας, μιας επιπλοκής της εγκυμοσύνης που σχετίζεται κυρίως με αύξηση της αρτηριακής πίεσης και μπορεί να επηρεάσει τη μητέρα και τα έμβρυα.

Η αρτηριακή πίεση παρακολουθείται τακτικά. Σε γυναίκες με επιπλέον παράγοντες κινδύνου μπορεί να συστηθεί προληπτική χορήγηση χαμηλής δόσης ασπιρίνης.

Διατροφή, βιταμίνες και καθημερινότητα

Οι ανάγκες της μητέρας είναι αυξημένες σε μια δίδυμη κύηση. Ιδιαίτερη σημασία έχουν:

  • ισορροπημένη διατροφή με επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης,
  • επαρκής πρόσληψη υγρών,
  • έλεγχος για αναιμία και επάρκεια σιδήρου,
  • επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D,
  • κατάλληλη αύξηση του σωματικού βάρους,
  • αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ.

Τα συμπληρώματα και η δοσολογία τους πρέπει να εξατομικεύονται από τον θεράποντα ιατρό.

Μια ανεπίπλεκτη δίδυμη κύηση δεν σημαίνει από μόνη της ότι απαιτείται κατάκλιση. Η καθημερινή δραστηριότητα, η εργασία, η άσκηση και οι μετακινήσεις προσαρμόζονται ανάλογα με την πορεία της κύησης και τις οδηγίες μας.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα μαζί μας;

Ζητήστε άμεσα συμβουλή εάν εμφανίσετε:

  • κολπική αιμορραγία,
  • απώλεια υγρών από τον κόλπο,
  • τακτικές ή επώδυνες συσπάσεις,
  • έντονο ή επίμονο κοιλιακό άλγος,
  • ξαφνική και ασυνήθιστα γρήγορη αύξηση του μεγέθους της κοιλιάς ή έντονη κοιλιακή τάση,
  • δύσπνοια που εμφανίζεται ξαφνικά ή είναι σημαντική,
  • έντονη κεφαλαλγία, διαταραχές όρασης ή έντονο πόνο στο άνω μέρος της κοιλιάς,
  • σημαντικό ή αιφνίδιο οίδημα,
  • πυρετό,
  • ή, όταν πλέον αντιλαμβάνεστε συστηματικά τις κινήσεις των εμβρύων, σαφή μείωσή τους.

Πότε γεννιούνται συνήθως τα δίδυμα;

Στη μονοχοριακή διαμνιακή κύηση ο τοκετός συνήθως προγραμματίζεται νωρίτερα από ό,τι σε μια κύηση με ένα έμβρυο.

Εφόσον η κύηση παραμένει ανεπίπλεκτη, ο τοκετός συνήθως προγραμματίζεται περίπου στις 36 εβδομάδες, σύμφωνα με τα ευρήματα της παρακολούθησης.

Εάν εμφανιστεί κάποια επιπλοκή, μπορεί να χρειαστεί τοκετός νωρίτερα.

Το σημαντικότερο που πρέπει να θυμάστε

Η μονοχοριακή διαμνιακή δίδυμη κύηση χρειάζεται περισσότερη παρακολούθηση – όχι περισσότερο άγχος.

Το σημαντικότερο στοιχείο για την ασφάλεια των εμβρύων είναι η συνεπής τήρηση του προγράμματος υπερηχογραφικών ελέγχων. Με την κατάλληλη παρακολούθηση, πιθανές επιπλοκές μπορούν να αναγνωριστούν εγκαίρως και, όταν χρειάζεται, να αντιμετωπιστούν σε εξειδικευμένο κέντρο.

Το ακριβές πρόγραμμα εξετάσεων, η φαρμακευτική αγωγή και ο χρόνος και τρόπος τοκετού εξατομικεύονται για κάθε εγκυμοσύνη από εμάς.