ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΚΑΤΑΨΥΞΗ ΩΑΡΙΩΝ
Πατήστε εδώ για να κατεβάσετε το κείμενο σε pdf
Τι είναι η ενδομητρίωση;
Η ενδομητρίωση αποτελεί μια χρόνια καλοήθη κατάσταση, η οποία χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη κυττάρων παρόμοιων με αυτά του ενδομητρίου σε θέσεις εκτός της μήτρας, όπως στις ωοθήκες και το περιτόναιο. Παρόλο που αρκετές γυναίκες με ενδομητρίωση παραμένουν ασυμπτωματικές και η διάγνωση πραγματοποιείται τυχαία κατά τη διενέργεια ενός τυπικού γυναικολογικού ελέγχου, συνήθως παρουσιάζεται κλινικά με τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Δυσμηνόρροια, δηλαδή άλγος κατά τη διάρκεια της περιόδου
- Δυσπαρεύνια, δηλαδή άλγος κατά τη σεξουαλική επαφή
- Αίσθημα πρηξίματος
- Υπογονιμότητα
Πώς επηρεάζει τη γονιμότητα;
Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς τη γονιμότητα, μειώνοντας τις πιθανότητες φυσικής σύλληψης, με συγκεκριμένους μηχανισμούς:
- Επηρεάζει την ποιότητα των ωαρίων
- Μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση κύστεων στις ωοθήκες (ενδομητριωσικές κύστεις)
- Ενδέχεται να προκαλέσει συμφύσεις, οι οποίες επηρεάζουν τη φυσιολογική ανατομία και λειτουργικότητα των σαλπίγγων, καθώς και το περιβάλλον των ωαρίων
Η εξέλιξη της πάθησης είναι προοδευτική, επομένως είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση, με δημιουργία συγκεκριμένου πλάνου για τη διατήρηση της γονιμότητας.
Γιατί να σκεφτώ την κατάψυξη ωαρίων;
Η κατάψυξη ωαρίων (κρυοσυντήρηση) αποτελεί μια σύγχρονη μέθοδο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, η οποία προσφέρει στη γυναίκα τη δυνατότητα να πραγματοποιηθεί συλλογή και διατήρηση νεαρών, υγιών ωαρίων, υψηλότερης ποιότητας, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά εφόσον το επιθυμείτε.
Η κρυοσυντήρηση καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική αν έχετε ενδομητρίωση γιατί:
- Σας εξασφαλίζει από πιθανή απώλεια ωοθηκικού ιστού που μπορεί να συμβεί κατά τη διενέργεια χειρουργείου ωοθηκών και το οποίο έχει ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ωοθηκικού σας αποθέματος και άρα των πιθανοτήτων μελλοντικής κύησης.
- Προσφέρει αυξημένες πιθανότητες επίτευξης κύησης, εφόσον επιθυμείτε να μεταθέσετε τις προσπάθειες σύλληψης για μεγαλύτερη ηλικία
- Επιτρέπει πιο άνετο και ασφαλή αναπαραγωγικό προγραμματισμό
Ποια είναι τα στάδια της διαδικασίας κρυοσυντήρησης;
- Προετοιμασία – Εργαστηριακός και Απεικονιστικός έλεγχος
- Ορμονικός έλεγχος (AMH, FSH, TSH) για την εκτίμηση της ωοθηκικής λειτουργίας
- Υπερηχογράφημα ωοθηκών κατά το οποίο διενεργείται antral follicle count – AFC
- Ωοθηκική διέγερση (10–12 ημέρες)
- Χορήγηση ενέσεων για την ανάπτυξη πολλαπλών ωοθυλακίων
- Τακτική παρακολούθηση με υπερηχογραφήματα και εξετάσεις αίματος
- Ωοληψία
- Σύντομη διαδικασία που διαρκεί περίπου 20 λεπτά, ελάχιστα επεμβατική, που πραγματοποιείται με μέθη
- Λήψη ωαρίων διακολπικά με λεπτή βελόνα
- Δεν απαιτείται τομή
- Κατάψυξη (υαλοποίηση)
- Άμεση κατάψυξη των ωαρίων στους -196°C
- Διατήρηση των ωαρίων επ’ αόριστον, χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης
Χειρουργείο ή κρυοσυντήρηση πρώτα;
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η κρυοσυντήρηση ωαρίων προηγείται του χειρουργείου, εφόσον αυτό χρειάζεται ναπραγματοποιηθεί, γιατί:
- Το χειρουργείο στις ωοθήκες ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση του αποθέματος των ωαρίων
- Η κρυοσυντήρηση διασφαλίζει ότι φυλάσσονται υγιή ωάρια, ανεξάρτητα από την εξέλιξη της νόσου και την πορεία του χειρουργείου
Η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται στις εξής περιπτώσεις:
- Όταν παρατηρείται έντονο άλγος το οποίο δεν υφίεται με συντηρητική – φαρμακευτική αγωγή
- Όταν οι ενδομητριωσικές κύστεις αυξάνονται σε μέγεθος και δημιουργούν κλινική συμπτωματολογία
- Υπάρχει ανεξήγητη υπογονιμότητα, για την οποία δεν ανευρίσκεται αιτιολογικός παράγοντας
Πόσοι κύκλοι χρειάζονται;
- Ο αριθμός των κύκλων εξατομικεύεται για κάθε γυναίκα και η τελική απόφαση αποτελεί προϊόν εξατομικευμένης συμβουλευτικής. Εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως η ηλικία της γυναίκας, το ωοθηκικό απόθεμα και η ανταπόκριση στη φαρμακευτική διέγερση. Γενικά 1–2 κύκλοι συνήθως αρκούν για συλλογή 10–15 ώριμων ωαρίων.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα μετά την κρυοσυντήρηση;
- Εφόσον δεν είναι επιθυμητή η επίτευξη κύησης άμεσα, συνιστάται ο έλεγχος της ενδομητρίωσης μέσω φαρμακευτικής καταστολής, με σκοπό τον περιορισμό εξέλιξης της νόσου. Όταν υπάρξει επιθυμία τεκνοποίησης, τα ωάρια αποψύχονται και εφαρμόζουμε τα ενδεδειγμένα πρωτόκολλα εξωσωματικής γονιμοποίησης
Ποιες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας;
- Οι πιθανότητες επιτυχίας εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες με κυριότερους την ηλικία κατά την κρυοσυντήρηση, τον αριθμό των ωαρίων και άλλους ατομικούς παράγοντες.
- Οι πιθανότητες επιτυχούς κύησης με μελλοντική χρήση καταψυγμένων ωαρίων συζητιούνται αναλυτικά σε εξατομικευμένη συνδερία, κατά την οποία όπου πραγματοποιούμε συμβουλευτική βασισμένη στα ξεχωριστά δεδομένα κάθε γυναίκας.
Συνοπτικά
- Η ενδομητρίωση αποτελεί μια νόσο που δύναται να προκαλέσει υπογονιμότητα.
- Η κρυοσυντήρηση ωαρίων συνιστά μια μέθοδο που χαρακτηρίζεται από ασφάλεια και αποτελεσματικότητα όσον αφορά τη μελλοντική τεκνοποίηση.
- Στις περισσότερες περιπτώσεις συνιστάται η κρυοσυντήρηση ωαρίων να προηγείται της χειρουργικής αντιμετώπισης της ενδομητρίωσης, εφόσον βέβαια αυτή χρειάζεται.
